سحابي چيست؟

سحابی سر اسب یک سحابی تاریک

در بسياري از مناطق فضاي ميان ستاره اي
ابرهاي بزرگي از گاز و غبار وجود دارند که آنها را سحابي (به معناي ابر)
مي نامند. سحابيها را به سه گروه رده بندي مي کنند: سحابيهاي نشري-
بازتابي و تاريک.


 

در سحابيهاي نشري يک يا چندين ستاره بسيار سوزان (از رده هاي طيفي
Oيا B) جا دارند. اين ستاره هاي بسيار داغ موجب تحريک گازها و درخشش سحابي
مي شوند. نمونه جالب توجهي از اين گونه سحابي بزرگ جبار است. اين سحابي با
چشم غير مسلح به صورت توده مه آلود کم نوري ديده مي شود. اگر ستاره ها
مقداري سردتر باشند يا اينکه چگالي گازها در سحابي زياد باشد گازها فقط
نور ستاره ها را بازتاب مي دهند. در اين صورت سحابي را بازتابي مي نامند.
سحابي که ستاره هاي خوشه پروين را در بر گرفته از نوع بازتابي است.


در برخي موارد هم هيچ گونه ستاره اي در درون يا نزديکي سحابي قرار
ندارد. به همين جهت سحابي را تاريک مي نامند. مشاهده سحابيهاي تاريک فقط
در صورتي ممکن است که در مقابل سحابيهاي نشري يا بازتابي قرار گيرند.
سحابيهاي تاريک نور ستاره هاي پشت خود را جذب مي کنند. اخترشناسان عقيده
دارند که ستاره ها در درون اين سحابيها متولد مي شوند. سحابي سر اسبي
نمونه جالب توجهي از اين گونه سحابيهاست.


جدا از سه گروه سحابيها برخي از سحابيها از ستاره ها تشکيل مي شوند.
ستاره هايي مانند خورشيد در پايان زندگي خود يعني در مرحله غول سرخي لايه
هاي بيروني جو خود را به صورت سحابي در فضا مي پراکنند. اين سحابيها را
سياره نما مي نامند. زندگي ستاره هاي پر جرمتر از خورشيد با انفجاري
ابرنواختري پايان مي يابد و سحابي بزرگ و گسيخته اي از انفجار به جا مي
ماند که آن را سحابي باقيمانده انفجار ابرنواختري مي نامند.

  سحابی بزرگ جبار