نجم ثاقب
در آیات ۱ تا ۳ سوره طارق میخوانیم :
سوگند به آسمان و كوبنده شب! (و السماء و الطارق)![]()
و تو نميداني كوبنده شب چيست؟! (و ما ادراك ما الطارق)
ستارهاي است بلند و درخشان و شكافنده تاريكها (النجم الثاقب)
منظور قرآن از نجم ثاقب چیست ![]()
اما قرآن خودش در اينجا طارق را تفسير كرده، ميگويد: اين مسافر شبانه، همان ستاره درخشاني است كه بر آسمان ظاهر ميشود و بقدري بلند است كه گوئي ميخواهد سقف آسمان را سوراخ كند، و نورش بقدري خيره كننده است كه تاريكيها را ميشكافد و به درون چشم آدمي نفوذ ميكند (توجه داشته باشيد كه ثاقب از ماده ثقب به معني سوراخ كردن است).
در اينكه آيا منظور ستاره معيني است مانند ستاره ثريا (از نظر بلندي و دوري در آسمان) يا ستاره زحل، يا زهره يا شهب (از نظر روشنائي خيره كننده) يا اشاره به همه ستارگان آسمان است؟ تفسيرهاي متعددي در اينجا گفته شده، ولي با توجه به اين كه در آيات بعد آن را به نجم ثاقب (ستاره نفوذ كننده) تفسير كرده است معلوم ميشود منظور هر ستارهاي نيست بلكه ستارگان درخشاني است كه نور آنها پردههاي ظلمت را ميشكافد و در چشم آدمي نفوذ ميكند.
در بعضي از روايات النجم الثاقب به ستاره زحل تفسير شده است كه از سيارات منظومه شمسي و بسيار پرفروغ و نوراني است.
ا
اين معني از حديثي كه از امام صادق (عليهالسلام) نقل شده استفاده ميشود، در آنجا كه منجمي از آن حضرت سؤال كرد كه منظور از ثاقب در كلام خدا النجم الثاقب چيست؟ فرمود: ستاره زحل است كه طلوعش در آسمان هفتمين است، و نورش آسمانها را ميشكافد، و به آسمان پائين ميرسد، لذا خداوند آن را نجم ثاقب ناميده است.
قابل توجه اينكه زحل آخرين و دورترين ستاره منظومه شمسي است كه با چشم غير مسلح ديده ميشود، و از آنجا كه از نظر ترتيببندي كواكب منظومه شمسي نسبت به خورشيد در هفتمين مدار قرار گرفته (با محاسبه مدار ماه) امام (عليهالسلام) در اين حديث مدار آن را آسمان هفتم شمرده است.
اين ستاره ويژگيهائي دارد كه آن را شايسته سوگند ميكند، از يك سو دورترين ستارگان قابل مشاهده منظومه شمسي است، و به همين جهت در ادبيات عرب هر چيز بلند را بدان مثال ميزنند، و گاه آن را شيخ النجوم گفتهاند.
ستاره زحل كه نام فارسياش كيوان است داراي حلقههاي نوراني متعددي است كه آن را احاطه كرده، و هشت قمر دارد، حلقههاي نوراني زحل كه گرداگرد آن را گرفته از عجيبترين پديدههاي آسماني است كه دانشمندان فلكي در باره آن نظرات گوناگوني دارند، و هنوز هم پديدهاي اسرارآميز است.
بعضي معتقدند زحل ده قمر دارد كه هشت عدد آن را ميتوان با دوربينهاي معمولي نجومي مشاهده كرد، و دو عدد ديگر تنها با دوربينهاي بسيار عظيم قابل رؤيت است.
البته اين اسرار در آن روز كه قرآن نازل شد بر كسي روشن نبود، بعدها با گذشت قرنها آشكار گشت.
اما به هر حال تفسير نجم ثاقب به خصوص ستاره زحل ممكن است از قبيل بيان يك مصداق روشن باشد، و منافاتي با تفسير آن به ديگر ستارگان بلند و درخشان آسمان ندارد، ولي ميدانيم تفسير مصداقي در روايات ما بسيار است.
در آيه 10 سوره صافات ميخوانيم! الا من خطف الخطفة فاتبعه شهاب ثاقب: مگر كسي كه در لحظهاي كوتاه براي استراق سمع به آسمان نزديك شود كه شهاب ثاقب او را تعقيب ميكند در اين آيه شهاب توصيف به ثاقب شده است، و از آنجا كه اين پديده آسماني از عجائب عالم آفرينش است ممكن است يكي از تفسيرهاي آيه مورد بحث باشد.
شان نزولي كه در بعضي از كتب تفسير براي آيه فوق آمده نيز اين معني را تاييد ميكند. ![]()
منبع:star2009.blogfa.com
ما دانشجویان ورودی سال 87 رشته کارتوگرافی هستیم که وبلاگی نه صرفا برای مطالب علمی بلکه هر نوع مطلبی از علمی گرفته تا ورزش و سرگرمی ایجاد کردیم.امیدواریم بهتون خوش بگذره.